بام سبز؛ راهکاری برای آینده Reviewed by Momizat on . مقدمه با افزایش توجه به توسعه زیرساخت‌های سبز درون شهری، مباحث مربوط به بام سبز و تکنولوژی‌های مختلف ساخت و اجرای آن در دو دهه اخیر گسترش فراوان داشته است. امرو مقدمه با افزایش توجه به توسعه زیرساخت‌های سبز درون شهری، مباحث مربوط به بام سبز و تکنولوژی‌های مختلف ساخت و اجرای آن در دو دهه اخیر گسترش فراوان داشته است. امرو Rating:

بام سبز؛ راهکاری برای آینده

مقدمه
با افزایش توجه به توسعه زیرساخت‌های سبز درون شهری، مباحث مربوط به بام سبز و تکنولوژی‌های مختلف ساخت و اجرای آن در دو دهه اخیر گسترش فراوان داشته است. امروز در سراسر جهان گروه‌های مختلف علمی و حرفه‌ای تحقیقات و فعالیت های گسترده ای را در راه توسعه بام‌های سبز انجام می‌دهند و در این میان مرکز بام‌های شهر شفیلد، از فعال‌ترین موسسات در انگلستان و اروپا به شمار می‌رود. آنچه در ادامه می‌آید نگاهی است به فعالیت‌های پژوهشی و عملی این مرکز در زمینه بام‌های سبز.
هدف اصلی این مرکز ترویج، توسعه و احداث بام‌های سبز از طریق تحقیق، آموزش، نمایش، اطلاع رسانی و تبادل تکنولوژی است. دانشگاه شفیلد به دلیل دارا بودن بیشترین تعداد متخصص و تحقیقات انجام شده در این رشته، در حال حاضر در این زمینه در کشور انگلیس پیشتاز است.
اهداف اصلی این مرکز عبارتند از :

  • تبدیل شدن به اولین نقطه تماس برای دریافت اطلاعات در مورد بام‌های سبز
  • ایجاد بهترین مرکز برای بام‌های سبز و انتشار دستاوردهای آن
  • پشتیبانی از صنعت بام‌های سبز از طریق تبادل اطلاعات
  • آموزش بر پایه پژوهش (Research Based Education)
  • جلب پشتیبانی شهر شفیلد در پیشبرد و هدایت برنامه‌ریزی زیرساخت های سبز و زیرساخت های آبی

محققان
در حال حاضر تمامی تحقیقات تحت نظر Dr. Nigel Dannett (مدیر مرکز بام‌های سبز) و Dr. Virginia Steven از دپارتمان‌ عمران و مصالح دانشگاه شفیلد صورت می‌گیرد.
دکتر نایجل دانت: Dr. Nigel Dannett
“نقطه تمرکز من روی پتانسیل گیاهان و سبزیجات کاشت شده بر روی سقف‌ها و سطح ساختمان‌هاست. گسترش این تحقیقات از کار کردن با جوامع گیاهان محلی اولین تا کارکردن با جوامع گیاهانی که کاملاً غیربومی بوده و تمامی ترکیبات بین این دو است. ما هم اکنون در حال آزمایش سبزه و گیاهان همیشه سبز برای سطوح ساختمان‌ها هستیم تا میزان تاثیر گیاهان مختلف در عمق لایه‌ها و رطوبت آن ها را سنجش کنیم. تمرکز ویژه این تحقیق بر روی چمن‌های خشک (Dry Meadows) در انگلیس، آمریکای شمالی، اروپا و گیاهان با علفزارهای آهکی در تمام دنیاست.
از کارهای دیگر می‌توان به تحقیق درباره دینامیک درازمدت سیستم‌های بام‌های سبز و تاثیر انواع گونه‌های گیاهی بر روی بام‌های سبز اشاره کرد.
در حال حاضر فرصت‌های تحقیقاتی در تمامی جنبه‌های مرتبط به بام‌های سبز از قبیل اکولوژی، گیاهان و کاشت آنها وجود دارد. درحال حاضر دپارتمان سقف‌های سبز شامل ۳ دانشجوی دکترا، ۵ دانشجوی فوق‌لیسانس، یک تکنسین متخصص، آزمایشات نامحدود و سقف‌های نمایشی در دسترس می‌باشد. زنجیره‌های فوق در همکاری بین دولت‌های محلی، آژانس‌های توسعه‌ تکنولوژی بام‌های سبز و همچنین همکاری با تیم‌های بام‌های سبز در آمریکای شمالی و چین با دانشگاه شفیلد پایه‌گذاری شده است.

دکتر ویرجینا استیون Dr. Virginia Steven
دکتر ویرجینا استیون بر روی پویایی مایعات تمرکز دارد تا به این وسیله بتوان مجراهای فاضلابی و بنای مجراهای فرعی را بهینه‌تر طراحی کرد. این طراحی نیاز به دقت در جابجایی آلودگی (رسوبات) و همچنین جریان آب دارد. تحقیقات دکتر اسیتون بر روی سیستم پایدار زهکشی شهر تمرکز دارد. این سیستم آب باران را در یک محفظه نگهداری کرده و با تاخیر رها کردن آن از سیلاب‌های شهری و تخلیه فاضلاب‌ها به طور وسیع پیشگیری می‌کند.
در حال حاضر دکتر استیون هدایت تحقیقات بر روی پتانسیل‌ و مزیت سیستم پایدار زهکشی شهری که همچنین جزیی از مرکز پشت‌بام‌های سبز شفیلد است را بر عهده دارد.

تاریخچه بام‌های سبز در شفیلد
سرچشمه فعالیت‌های مربوط به بام‌های سبز با چندین آزمایش در سال ۱۹۹۹ در دانشگاه شفلید آغاز شد. از آن زمان تحقیقات و آزمایشات به شدت افزایش یافته است و شهرداری شفیلد در ایجاد قوانین ساخت و ساز و پیشرفت و ترویج بام‌های سبز فعالیت بسیاری داشته است.
شرکت Ground work Sheffield هم به یکی از حامیان اصلی بام‌های سبز تبدیل شده است و دارای چندین پروژه بام‌های سبز در مرکز شهر است.
GWS شرکت تاسیساتی و معماری منظر Ground work در شهر شفیلد است.

کنفرانس بام‌های سبز در انگلیس
اولین کنفرانس بام‌های سبز در انگلیس در سال ۲۰۰۳ در دانشگاه شفیلد برگزار شد که بیش از ۲۰۰ نماینده / بازدیدکننده را به خودش جلب کرد. این کنفرانس همکاری و پیوستن شهرداری و دانشگاه شفیلد در پروژه‌های بام‌های سبز را به نمایش گذاشت که منجر به انجام پروژه‌های بزرگ‌تری در منطقه مانند Moorgate Crofts Business Centreدر روترهام گردید.
این کنفرانس همچنین باعث ایجاد سازمان ملی سقف‌های سبز Livingroof.org شد. همکاری نزدیک میان شهرداری و دانشگاه شفیلد و Ground work Sheffield دارای پتانسیل بالا برای ارتقاء تبادل اطلاعات و تکنولوژی و قوانین است.
در سال ۲۰۰۶ دانشگاه شفیلد دومین کنفرانس‌ سقف‌های سبز را برگزار کرد. در این کنفرانس سخنرانانی از کشورهای انگلیس، آمریکا، آلمان و اتریش به همراه ۲۳۰ نماینده و بازدیدکننده، شرکت داشتند.

انجمن بام‌های سبز
در سال ۲۰۰۴ انجمن بام‌های سبز در شهر شفیلد تاسیس شد، که شامل اعضایی از شهرداری شفیلد GWS، دانشگاه شفیلد، آژانس محیط زیست و بخش‌های علاقه‌مند است. این انجمن به طور پیگیر به برگزاری جلسات و نشست‌ها، ارزیابی و اطلاع‌رسانی پیرامون بام‌های سبز در شهر شفیلد و مناطق اطراف پرداخته است. همچنین این انجمن در ایجاد اساس نامه‌ها و حمایت‌ از قوانین ساخت و ساز بام‌های سبز در شفیلد نقش بسزایی داشته است.
این انجمن تلاش کرد تا از بام‌های سبز موجود در استان South Yorkahire حفاظت کند و باعث ترقی تکنولوژی و همچنین ایجاد قوانین و سیاست‌های نوین در قبال بام‌های سبز شود. متعاقباً انجمن‌های بام‌های سبز متشابهی در شهرها و کشورهای دیگر نیز دایر شدند.

پروژه Grid (2008-2006)
در سال ۲۰۰۴ دانشگاه شفیلد و Ground work Sheffield پیشنهاد دایر و اجرا کردن طرح توسعه زیرساخت‌های بام‌های سبز را به صندوق Objective1 ERDF ارسال کرد.
این پیشنهاد با موفقیت پذیرفته شد و در سال ۲۰۰۶ با این هدف که از بام‌های سبز در South Yorkahire پشتیبانی کند راه‌اندازی شد. این پروژه مستلزم اطلاع‌رسانی و آموزش دادن سیاست‌مداران و پیشکسوتان این حرفه در مورد مزایا و فرصت‌های بام‌های سبز بود.
این پروژه دارای عناصر زیر بود:

  • ارائه نتایج عملکرد بام‌های سبز در سال‌های گذشته برای نشان دادن مزایای این بام‌ها و مشاوره بی‌طرفانه با استفاده از تحقیقات قوی و گسترده.
  • حمایت مالی برای پروژه‌های جدید بام‌های سبز از طریق رقابت در طراحی در منطقه
  • گسترش و ایجاد علاقه با افزایش دادن پروژه‌های نمایشی در مکان‌ها و زمینه‌های متفاوت
  • ایجاد و ساخت نمایشگاه‌های بام‌های سبز
  • این پروژه با دستیابی به تمامی اهدافش (زمینه زمانی و بودجه تعیین شده) در تابستان ۲۰۰۸ به پایان رسید. این قطب علمی به مرکز بام‌های سبز تغییر نام داد و به همکاری در پروژه‌ها و تبادل اطلاعات میان دانشگاه شفیلد و Ground work Sheffield ادامه می‌دهد.

نظام نامه بهترین عملکرد در بام‌های سبز (۲۰۱۲- ۲۰۰۹)

در سال ۲۰۰۷ کارکنان Ground work Sheffield و مرکز پشت‌بام‌های سبز شروع به آماده کردن پیشنهادی برای “زندگی + سرمایه” (Life+ Fund) کمیسیون اتحادیه اروپا برای ایجاد نظام‌نامه بهترین عملکرد در تاسیسات بام‌های سبز در انگلیس بودند. در حال حاضر هیچ استاندارد خاصی برای کشور انگلیس وجود ندارد، این بدان معناست که اتکای بیش از حدی بر استانداردهای اروپا وجود دارد که همگن با آب و هوای کشور انگلیس نیستند. این پیشنهاد با موفقیت پذیرفته شد و در سال ۲۰۰۹ کار بر روی نظام نامه آغاز شد. این پروژه ۳ ساله همچنین برنامه افزایش آگاهی‌ ملی نیز همزمان اجرا خواهد کرد. این نظام‌نامه میان سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱ انتشار و در دسترس قرار گرفت.

سازمان بام‌های سبز (Green Roof Organisation)

سازمان بام‌های سبز انگلیس و دیگر بخش‌های علاقه‌مند به علاوه مرکز بام‌های سبز، Livingroof و آژانس خانه‌ها و جوامع (Home and community) و همچنین انجمن تولیدکنندگان محصولات گردهم آمدند تا سازمان بام‌های سبز (GRO) را تشکیل دهند. این سازمان و انجمن‌ ملی برای توسعه و رشد بام‌های سبز پایدار در انگلیس ایجاد شده‌اند. ایجاد نظام نامه بهترین عملکرد بام‌های سبز شدیداً توسط GRO حمایت می‌شود.

GRO به دلیل افزایش تعداد تامین‌کنندگان/ نصب‌کنندگان , طراحان و مراکز تحقیقاتی که نیاز به تغییر جهت بام‌های سبز در انگلستان به وجود آمده و از دسترسی به بالاترین سطح استانداردها اطمینان حاصل می‌کند.

GRO دارای ۳ هدف اصلی است:

  • ترویج استفاده از بام‌های سبز
  • تهیه راهبردهایی برای کارخانجات و نصب‌کنندگان
  • شناسایی و ترویج شرکت‌‌های متخصص بام‌های سبز که به درستی آموزش دیده‌اند.

پروژه‌ ماری کوری ۳۲۰۱-۲۰۰۹
در سال ۲۰۰۸ دانشگاه شفیلد و مرکز بام‌های سبز توانست تا به امروز از طریق آکادمی ماری کوری بودجه مورد نیاز برای بزرگترین پروژه‌ بین‌المللی تحقیقاتی بام‌های سبز را از اتحادیه اروپا دریافت کنند. این پروژه با همکاری شرکت Zinco GbmH (تعمین‌کننده اصلی در اروپا) به بررسی طرح‌های بام‌های سبز و عمل کرد آن‌ها در تغییرات آب و هوا می‌پردازد.
ساختمان‌های دانشگاه شفیلد که دارای بام‌های سبز هستند:
دانشگاه شفیلد همواره از تکنولوژی بام‌های سبز پشتیبانی کرده است و هدف شهرداری شفیلد برای تبدیل کردن این شهر به پایتخت بام سبز در انگلیس از سال ۲۰۰۵ عمداً دارای ویژگی پوشش‌های گیاهی بر روی بام هستند و همچنین بسیاری از ساختمان‌های موجود که حاوی ساختار مناسب هستند مجهز به بام‌های سبز شده‌اند.
ساختمان Sir robert Hodfield و مدل نمایش مرکز پشت‌بام‌های سبز
ساختمان Sir robert Hodfield دپارتمان‌ مهندسی بخش مواد است و در طبقه E این ساختمان نمایشگاه مرکز پشت‌بام‌های سبز است. این فضا که به مساحت ۵۰ m2 است، برای آزمایش و نمایش فرصت‌های گوناگون، که بام‌های سبز می‌تواند برای محیط‌های زیست شهری ایجاد کنند استفاده می‌شوند. تحقیق‌ها و دسته‌بندی‌های مختلف زیر لایه بر روی بام‌ها استفاده شده و طیف وسیعی از بام‌های سبز مرسوم به نمایش گذاشته شده است. انتخاب گونه‌های گیاهی و طراحی این فضا توسط Dr. Nigel Dunnett صورت گرفته و کاشت گیاهان توسط دانشجویان داوطلب و کارکنان مرکز بام‌های سبز انجام شده است. در وسط این فضا کلیه اطلاعات (Information Lodge) قرار دارد که از چوب بلوط و صنوبر ساخته شده و توسط Handspring Design طراحی شده است. این کلبه دارای چمن سبز روی سقف است که با استفاده از حصیرهای از پیش رشد داده شده طراحی شده است. این کلبه محل نمایش اطلاعات به دست آمده از آزمایشات روی این بام است. در کنار محل‌ نمایش اطلاعات، این فضا دارای ۱۰ بستر پژوهشی است (Raised beds) که در حال حاضر برای آزمایش و پژوهش‌های دکترای هیدرولوژی استفاده می‌شود.
01

ساختمان Jessop west
در سال ۲۰۰۹ ساختمان Jessop west به محل جدید مدرسه زبان و ادبیات انگلیسی، دپارتمان تاریخ و دپارتمان زبان و زبان‌شناسی تبدیل شد. این ساختمان توسط گروه معماری Sauerbruch Hutton در برلین طراحی شده است. این ساختمان سازگار با محیط است و یک مدل پایدار با ویژگی‌های بسیاری است که باعث به حداکثر رساندن بهره‌وری انرژی و حداکثر استفاده از نور طبیعی. این ساختمان که در اطراف دهلیز مرکزی ساخته شده است که طراحی منحصربه فرد را با فضاهای کاری راحت‌ ادغام می‌کند. به علاوه این ساختمان دارای یک مرکز اطلاعات و رستوران برای بازدیدکنندگان است.

۸۰% کل ساختمان توسط بام سبز پوشیده شده است. در این بام سبز از مواد بازیافتی ساختمان‌‍‌ها و خاک رس و شن به عنوان مصالح برای کشت استفاده شده است. بام سبز و آب باران در سیستم تصفیه و بازیافت آب‌های سطحی این ساختمان برای تحقیقات دانشجویان دکترا و فوق‌لیسانس نظارت می‌شود.

ساختمان موسسه پژوهشی علوم (انسانی) Humanities Research institute
درسال ۲۰۰۶ این ساختمان به طور کامل و به دقت مرمت شد. قسمت اضافه شده به این ساختمان تبدیل به مرکز Douglas Knoop (اولین ساختمان با بام سبز در شفیلد) شد. این ساختمان توسط (شرکاء) Bond Bryan خلاقانه طراحی شده است.
این بام سبز که دارای چمن، نیمکت و هوای تازه است و تنها اخیراً برای استفاده بر روی شرکت‌کنندگان در سمینارهای مرکز Douglas Knoop گشوده شده است.
02

خانه صدا (Sound House)
خانه صدا مخصوصاً برای استفاده دانشجویان دپارتمان موسیقی ساخته شده است که استودیوها و فضاهایی برای تمرین و اتاق‌های ضبط صدا را در خود جا داده است. این ساختمان سه طبقه توسط Carey Jones Architects طراحی و توسط Kier Northern ساخته شده است. این ساختمان توسط روکش پلاستیکی سیاهی پوشیده شده است که باعث کسب نام مستعار «جعبه موسیقی» (Music Box) به خود شده است.
خانه موسیقی دارای بام سبز سبکی از جنس Sedum Blanket است که در این فضای کوچک گیاهان مکانیکی با (دستگاه تولید صدا) رقابت می‌کند.
03
ساختمان Regent Court
ساخت ساختمان Regent Coart درسال ۱۹۹۳ به اتمام رسید. محل برخی از دپارتمان‌های دانشگاه شفیلد است. تمامی این دپارتمان‌ها دارای دسترسی به حیاط سبز داخل این ساختمان هستند. نکته‌ای که خیلی از استفاده‌کنندگان این ساختمان در حین عبور از آن مطلع نیستند راه رفتن بر روی بام سبزی است که از آن هر روز برای داخل و خارج شدن از ساختمان‌ها استفاده می‌کنند. این حیاط که بعضی اوقات به Podium Deck «تریبون عرشه » نام برده می‌شود، منظر سبز میان ۴ دیوار که ۴ ضلعی است بر روی یک پارکینگ زمینی ساخته شده است.

مرکز محیط زیست Arthur Willis
مرکز ۵٫۴ میلیون پوندی محیط زیست Arthur Willis (پروفسر بازنشسته گیاه‌شناسی دانشگاه شفیلد) در ماه می سال ۲۰۰۹ به طور رسمی افتتاح شد. این مرکز دارای ۱۶ (Grodome) منحصر به فرد است که محیط مناسب برای رشد گیاهان در مناطق گوناگون بر روی کره زمین و همچنین سناریوهای تغییرات آب و هوایی آینده را فراهم می‌سازد. به عنوان بخشی از دپارتمان‌ حیوانات و علوم گیاهی دانشگاه شفیلد به  محل آزمایشگاه اختصاصی، ادارات و اتاق‌های برگزاری جلسات را برای استفاده محققین فراهم می‌کند تا بتواند بسیاری از چالش‌های محیط زیستی که در حال حاضر با آن رو به رو هستیم را بررسی کند.
تنها قسمت سربسته این ساختمان دارای بام سبز سبک Sedum Blanket است که تقریباً کلیه سقف را می‌پوشاند.
04

The Ridge در دهکده دانشجویی رنمور Ranmor
تکمیل این دهکده دانشجویی در اوایل سپتامر ۲۰۰۶ به پایان رسید که دارای ۶ بلوک ۶ طبقه‌ای است.
رنمور مانند دهکده دانشجویی اندکلیف(The Endcliffe Village) دارای یک مرکز اصلی به نام the Ridge که شامل بخش‌هایی مانند رخشویخانه, بار و رستوران، مرکز پذیرایی, اطاق ملاقات و جلسات است. the Ridge همچنین دارای بام سبزی است که تمامی سطح آن را می‌پوشاند. این بام با در نظر گرفتن زیستگاه حیات وحش، که لایه‌های خاک عمیق بوده و در جریان رشد طبیعی گیاهان تاثیر گذار است طراحی شده است.

مرکز بین رشته‌ای علوم اجتماعی (ICOSS)
ساختمان ICOSS در سال ۲۰۰۵ و بدون بام سبز و با وجود یک فضای بدون دیوار در طبقه اول به پایان رسید.
در اواخر سال ۲۰۰۶ بلوک St. George بیمارستان Jessop (که زایشگاه اصلی برای شهر شفیلد و حومه آن بوده و تقریباً هر نوزادی که در شفیلد از سال ۱۸۷۸ به دنیا آمده در این بیمارستان تحویل داده شده است)، تخریب و جابجا شده و اکنون محل ساختمان ICOSS دانشگاه شفیلد است. ۲ تن از ۱۵۰٫۰۰۰ تُن زباله‌های به دست آمده از تخریب این بلوک، برای ایجاد بام سبز با تنوع زیستی منحصر به فرد استفاده شده است.
بخشی از این سقف با استفاده از دانه‌های ترکیبی مرکز بام‌های سبز کاشت و بقیه بام به صورت دست نخورده رها شده است تا به مرور زمان گیاهان جدید و خودرو از بازمانده‌ ساختمان Jessop رویش کند.

05

لینک های مفید:
دکتر نایجل دانت
http://www.nigeldunnett.info
دپارتمان‌ معماری منظر دانشگاه شفیلد
http://www.shef.ac.uk/landscape
مرکز بام‌های سبز شهر شفیلد
http://www.thegreenroofcentre.co.uk
مرکز تحقیق بام‌های سبز
https://sites.google.com/a/sheffield.ac.uk/green-roof-research
پروژه‌ ماری کوری
http://www.green-roof-systems.co.uk
برنامه‌ریزی زیربنایی سبز و آبی
http://www.grabs-eu.org
نظام نامه بهترین عملکرد در بام‌های سبز (۲۰۱۲- ۲۰۰۹)
http://www.thegreenroofcentre.co.uk/green_roof_code
Zinco GbmH
http://www.zinco-greenroof.com/EN/index.php

ارسال یک دیدگاه

| ترجمه شده توسط وبسایت هیــگز | ذره ی خدا

بازگشت به بالا