کتابشناسی باغ ایرانی – قسمت اول Reviewed by Momizat on . مقدمه كتابشناسي ذيل ابتداي راهي است كه پژوهشكده نظر براي كتابشناسي كامل باغ ايراني در آن قدم برداشته است اين کار در گروهي متشکل از آقايان دکتر سيد امير منصوري، مقدمه كتابشناسي ذيل ابتداي راهي است كه پژوهشكده نظر براي كتابشناسي كامل باغ ايراني در آن قدم برداشته است اين کار در گروهي متشکل از آقايان دکتر سيد امير منصوري، Rating:

کتابشناسی باغ ایرانی – قسمت اول

نویسنده: محمود تیموری

05
مقدمه

کتابشناسی ذیل ابتدای راهی است که پژوهشکده نظر برای کتابشناسی کامل باغ ایرانی در آن قدم برداشته است این کار در گروهی متشکل از آقایان دکتر سید امیر منصوری، مهندس وحید حیدر نتاج و احمد شفیعی انجام گرفته است. کتابشناسی کامل باغ ایرانی شامل تمامی کتابهای قدیم و جدید که به نحوی به معرفی باغ ایرانی، نمونه های خاص، کاشت گیاهان در باغ، عناصر باغ یا سایر موضوعات مرتبط پرداخته اند، شامل مقالاتی که صاحبنظران در این باب نوشته اند و در نهایت شامل تمام کتابها یا سفرنامه های خارجی خواهد بود که در مقوله باغ ایرانی به ارائه مطلب پرداخته اند.
لذا در مرحله اول کتابهای مرتبط فارسی معرفی گشته اند، امید است که کتابشناسی حاضر راهنمای پژوهشگران باغ ایرانی بوده و سبب سهولت دسترسی به منابع مربوطه گردد.

۱٫ آربری، ا.ج و سیزده تن از خاور شناسان. میراث ایران.، مترجم احمد بیرشک و دیگران._ تهران : بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۳۶٫

این کتاب از سیزده فصل و ۶۰۰ صفحه تشکیل شده است و تمامی تصاویر کتاب سیاه و سفید می باشد. فصل دهم کتاب از صفحه ۳۹۹ تا ۴۳۷ بطور تقریباً جامعی به باغهای ایران پرداخته که توسط خانم ویکتوریا سکویل وست نوشته شده است. در این مقاله به مباحث مفهومی باغ، فرهنگی و تاریخی و توضیح و نقد گفته های سفرنامه نویسان پیشین که باغهای ایران را دیده اند پرداخته شده است.

۲٫ آریان پور،‌علیرضا. پژوهشی در شناخت باغهای ایران و باغهای تاریخی شیراز._ چاپ اول._ تهران : فرهنگسرا، ۱۳۶۵٫

این کتاب از سه فصل و ۳۹۰ صفحه تشکیل شده است. در فصل اول اشاره ای به باغهای ایران و شیوه باغ آرایی ایرانی شده است سپس تاثیر هنر باغسازی بر دیگر هنرها و سرگذشت باغهای دل انگیز شیراز بررسی شده، همچنین عنصر آب در باغ ایرانی مورد توجه قرار گرفته است. در بخشی از فصل دوم به باغهای دوران گذشته شیراز و آثار آن اشاره کرده و در بخش دیگر باغهای ارزشمند سده اخیر و دوره حاضر آمده است. فصل سوم به طور اخص به باغ ارم شیراز اختصاص یافته است. درکل کتاب پلانها و تصاویر سیاه وسفید و رنگی برخی باغها منعکس شده است.

۳٫ ابن بلخی. فارسنامه ابن بلخی : ‌بر اساس متن مصحح لسترنج و نیکلسون.، توضیح و تحشیه منصور رستگار فسایی._ چاپ اول._ شیراز : بنیاد فارسی شناسی، ۱۳۷۴٫

این کتاب از ۵۱۶ صفحه تشکیل شده است و می توان این کتاب را در ۴ بخش مقدمه، بخش تاریخی، بخش جغرافیایی و بخش سیاسی _ اجتماعی تقسیم نمود. در بخش جغرافیایی که از صفحه ۲۸۴ تا ۳۸۷ این کتاب می باشد فارس به ۵ شهرستان و به نامهای قدیمی پادشاه آن زمان تقسیم شده که در هر بخش بناها و باغهای آن آمده است و به طور مجزا از صفحه ۳۶۸ تا ۳۷۲، در قسمت مرغزارهای معروف پارس به وسعت،‌ آب و هوا و گیاهان موجود در آن باغ به طور کوتاه اشاره شده است.

۴٫ ابونصر هروی، قاسم بن یوسف. ارشاد الزراعه.، به اهتمام محمد مشیری._ تهران : انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۴۶٫

کتاب از ۸ فصل و ۳۱۰ صفحه تشکیل شده است و از رسائل فارسی در علم زراعت می باشد که در زمان اوایل سلطنت پادشاهان صفویه نگارش شده است. بخش اعظم کتاب مربوط به گیاهان و خواص و طریقه کاشت آنها است. فقط در فصل هشتم در ۴ صفحه طرح چهار باغ و عمارت آنرا توضیح داده و بیشتر به نحوه و ترتیب کاشت گیاهان در آن اشاره کرده است.

۵٫ اردلان، نادر و بختیار، لاله. حس وحدت : سنت عرفانی در معماری ایرانی.، ترجمه حمید شاهرخ._ چاپ اول ._ اصفهان : نشر خاک، ۱۳۸۰٫

کتاب از سه بخش و ۱۷۴ صفحه تشکیل شده که عکسها و طرحهای کتاب بجز بخش مربوط به مفاهیم رنگ، سیاه و سفید می باشد. در صفحه ۱۰۱ نمای چهارباغ از کتاب فلاندن آمده و در بخش دوم صفحه ۶۸ کتاب به موضوع باغ با گرایش به مفاهیم پرداخته است.

۶٫ استروناخ، دیوید. پاسارگاد.، مترجم حمید خطیب شهیدی._ تهران : سازمان میراث فرهنگی کشور،‌۱۳۷۸٫

کتاب در قطع بزرگ و از ۶۱۶ صفحه تشکیل شده است. کلیت کتاب گزارشی از کاوشهای انجام شده توسط موسسه مطالعات ایرانی بریتانیا از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ می باشد. در قسمتهای مختلف کتاب درباره اشیای دقیقه، کاوشهای آن و بخشهای مختلف پاسارگاد توضیح داده شده است. در بخشی از کتاب درباره باغ سلطنتی، کوشکها و آبنماها توضیحات مختصری آورده شده است. تصاویرکتاب از منطقه پاسارگاد و اشیای کشف شده به صورت سیاه و سفید می باشد.

۷٫ استیرلن، هانری. اصفهان تصویر بهشت.، ترجمه جمشید ارجمند._ چاپ اول ._ تهران : نشر فرزان روز،‌ ۱۳۷۷٫

کتاب از ۷ فصل و ۲۰۸ صفحه تشکیل شده است. کل کتاب مربوط به تأثیر اندیشه های مذهبی و توصیفات بهشت در طراحی مساجد، بناها  و تزئینات آنها می باشد. و عکسهای رنگی بزرگ و با کیفیتی از مساجد و هنر کاشیکاری وجود دارد. موضوعات باغ شهر اصفهان از صفحه ۵۰ تا ۵۴، باغهای محصور از صفحه ۱۶۰ تا ۱۶۵ که منظور حیاط مساجد و تشبیه آنها به باغ بهشت می باشد و چهار باغ بهشت در قرآن از صفحه ۱۷۸ تا ۱۷۹ که به مفهوم چهارباغ و چهار شهر اشاره دارد، از مطالب مربوط به بحث باغ ایرانی می باشد.

۸٫ اصفهانی، محمد معصوم بن خواجگی. خلاصه السیر : تاریخ روزگار شاه صفی صفوی.، زیرنظر ایرج افشار._ چاپ اول ._ تهران : انتشارات علمی، ۱۳۶۸٫

این کتاب از ۳۵۰ صفحه تشکیل شده است و فاقد تصویر می باشد. نویسنده که از درباریان زمان شاه صفی می باشد وقایع، خاطرات و رویدادها را در کتاب همراه اشعار و خطبه ها آورده است. بخشی از کتاب به دستور بنای عمارتها در آن زمان اشاره شده است و روند آن ذکر گردیده است.

۹٫ افسر، کرامت ا.. . تاریخ بافت قدیمی شیراز._ چاپ دوم._ تهران : انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و نشر قطره، ۱۳۷۴٫

این کتاب از ۷ فصل و ۳۲۰ صفحه تشکیل شده است و در ۲ فصل آخر توضیحاتی درباره باغ آمده است و گنبد باغ، باغهای عمومی شیراز، خیابان باغ شاه،‌ باغ و عمارت پادشاه کچل، حافظیه، فردوس، دلگشا و باغ نو به ترتیب در صفحات ۱۰۸،۱۳۲و۱۴۴و۱۵۹و۱۷۴و۲۲۶،۱۴۳و۱۶۱و۱۴۷و۱۴۹و۱۴۹و۱۶۱،۱۸۸ تا ۱۸۵،۲۳۸ تا ۲۳۷ آورده شده است. تصاویر محدود کتاب سیاه و سفید و با کیفیت نامطلوب می باشد.

۱۰٫ افشار، ایرج. نامواره دکتر محمود افشار.، با همکاری کریم اصفهانیان._ چاپ اول ._ تهران : بنیاد موقوفات دکتر افشار، ۱۳۶۵٫

این مجموعه کتاب شامل مقالات ادبی و تاریخی می باشد. در جلد دوم و از صفحه ۱۰۱۶ تا ۱۰۲۳ به یکی از موقوفات دکتر افشار که باغ فردوس شمیران می باشد اشاره شده و همراه چند عکس رنگی از بناهای این باغ شرحی از آن آمده است. این مقاله از آقای منوچهر ستوده می باشد.

۱۱٫ افشار، ایرج. یادگارهای یزد : معرفی ابنیه تاریخی و آثار باستانی خاک یزد._ تهران : انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۷۴٫

این کتاب از سه جلد تشکیل شده، در جلد اول آثار و ابنیه قدیمی واقع در بیرون شهر یزد آورده شده است. در بخش چهاردهم درباره باغ خان یا باغ والی یا ناصریه در ۲ صفحه توضیح داده شده است و در بخش پایانی تصاویر سیاه و سفید مربوط به جلد اول آمده است. جلد دوم مربوط به ابنیه خود شهر یزد می باشد. در قسمت اول و در بخش ۶ خیلی کوتاه درباه باغ عبدالرحیم خان و در بخش ۱۳ صفحه ۸۷ نیز درباره نجف آباد و باغ کلاه فرنگی یا سیفیها نیز مطلبی آمده است. در بخش دهم بطور اخص پیرامون باغها توضیح داده و از باغهای دولت آباد، باغ معین و باغ میرزا عباس بمی نام برده است. دو باغ معین و میرزا عباس به یک صفحه و خیلی کوتاه تشریح شده اند، ولی در باغ دولت آباد علاوه بر آوردن صورت وقفنامه به طور مفصل به معماری بناهای باغ و قنوات آن اشاره کرده است. جلد سوم ضمیمه عکسهای جلد دوم می باشد و تمامی تصویر سیاه وسفید است.

۱۲٫ الئاریوس، آدام. سفرنامه آدام الئاریوس : بخش ایران.، ترجمه احمد بهپور._ چاپ اول._ بی م : ابتکار، ۱۳۶۳٫

این سفرنامه از سه قسمت و ۴۲۰ صفحه تشکیل شده و تصاویر انتهای کتاب تماماً نقاشی و با کیفیت پایین و سیاه وسفید می باشد. الئاریوس در سفر خود به ایران از شهرهای اردبیل، رشت، قم، کاشان و اصفهان دیدن کرده است. در صفحات ۲۴۵ و ۲۴۴ به توصیف کامل چهارباغ پرداخته است. از صفحه ۲۱۳ باغ هزار جریب را نام برده و جریان شکار در آن باغ را توضیح داده و در صفحات ۱۵۵ و ۱۵۴ باغی را بدون ذکر نام در قزوین شرح داده که توصیف دقیق باغها در پاورقی به سفرنامه کمپفر ارجاع داده شده است.

۱۳٫ الفتی، هادی. تاریخ کشاورزی و دامپروری در ایران.- چاپ اول.- تهران : امیرکبیر۱۳۷۴

جلد اول این کتاب از ۱۱ فصل و ۷۸۸ صفحه تشکیل شده است و تصاویر کتاب سیاه و سفید است. مطالب کتاب مربوط به تاریخچه رشته های مرتبط با کشاورزی می باشد. و در انتهای فصل دوم و از صفحه ۳۷۳ تا ۳۸۶ با عنوان باغهای ایرانی به موضوع مورد بحث پرداخته است. تاریخچه باغسازی در ایران،‌ویژگی باغهای ایرانی به نقل از منابع مختلف و معرفی برخی از کتب مرتبط با موضوع باغ ایرانی از جمله مطالبی می باشد که در این بخش به آن پرداخته شده است.

۱۴٫ امداد، حسن. شیراز در گذشته و حال ._ بی م (شیراز) : اتحادیه مطبوعاتی فارس،‌ ۱۳۳۹٫

این کتاب از ۱۰ بخش و ۶۱۶ صفحه تشکیل شده است. در بخش سوم که به جغرافیای انسانی اختصاص دارد از صفحه ۹۴ تا ۱۰۹ در مورد باغهای شیراز و به نقل از مقاله خانم سکویل وست و برخی سفرنامه ها توضیح داده است و در ادامه باغهای شیراز را در دوره های صفویه، نادرشاه، کریم خان، قاجاریه و باغهای کنونی ذکر کرده است. از صفحه ۲۰۴ تا ۲۰۸ نیز باغ نظر یا موزه پارس شیراز را شرح داده است.

۱۵٫ بابا عسگری، علی. بهشهر : اشرف البلاد ._ چاپ اول._ تهران : شرکت سهامی ایران چاپ، ۱۳۵۰٫

این کتاب جغرافیایی و تاریخی از سه فصل و ۳۹۵ صفحه تشکیل شده است و بیشتر تصاویر، پلانها و نقشه های کتاب سیاه و سفید می باشد ولی تعدادی تصاویر رنگی نیز وجود دارد. مطالب کتاب به جغرافیای طبیعی، انسانی، سیاسی و اقتصادی تقسیم می شود. در بخش جغرافیای انسانی و از صفحه ۱۷۶ تا ۱۴۸ تحت عنوان شهرستان بهشهر در قرون جدید (عصر صفویه – شاه صفی_ شاه عباس دوم_ افشاریه – زندیه و قاجار) و به نقل از سفرنامه نویسان و منابع قدیمی خود شهرستان و بخشهای آن و برخی از بناها شرح داده شده است. در بخش هفتم از فصل اول که به امکنه تاریخی و آثار باستانی اختصاص دارد از صفحه ۱۹۶ تا ۲۲۶ اشرف و باغهای آن توصیف شده اند که مطالب جامعی را در بر می گیرد.

۱۶٫ باستانی پاریزی، محمد ابراهیم. از پاریز تا پاریس ._ چاپ هفتم ._ قم :‌ نشر خرم، ۱۳۷۸٫

این کتاب از ۸ فصل و ۵۷۲ صفحه تشکیل شده است. فصول این کتاب سفرنامه عراق، سفرنامه شیراز، سفرنامه پاکستان، سفرنامه تبریز، سفرنامه رومانی، سفرنامه مشهد و سفرنامه اروپا می باشند. در فصل سفرنامه پاکستان و از صفحه ۱۷۴ تا ۱۷۶ باغ شالیمار لاهور را توصیف کرده است.

۱۷٫ بهرامی، تقی. تاریخ کشاورزی ایران._ تهران : انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۳۰٫

تاریخ کشاورزی در ابتدای این کتاب به سه بخش، کشاورزی ایران پیش از هخامنشی، از هخامنشیان تا پایان ساسانیان و از پایان دوره ساسانی تا امروز تقسیم شده است و در آن مطالبی از سفرنامه نویسان قبلی مانند فلاندن و گزنفون آورده شده است که مربوط به باغداری، زراعت و دامپروری ایران می باشد.

۱۸٫ پولاک، یاکوب ادوارد. سفرنامه پولاک : ایران و ایرانیان.، ترجمه کیکاووس جهانداری._ چاپ اول._ تهران: خوارزمی، ۱۳۶۱٫

این کتاب از ۲ بخش و ۵۱۵ صفحه تشکیل شده است که فاقد عکس می باشد و سفرنامه او مربوط به نیمه دوم قرن نوزدهم و اقامت او در ایران می باشد. در بخش اول و قسمت دوم و از صفحه ۷۴ تا ۷۸ به موضوعات باغات در تهران و ویژگیهای آنها، علاقه مردم ایران به باغ و ویژگیهای درختان باغها در ایران پرداخته که از باغهای قصر قجر، دولت آباد ری و باغ واقع در کن نام برده است. در صفحه ۷۲ نیز توضیح مختصری از باغهای سلام، قدامی و نارنجستان آورده است.

۱۹٫ پیرنیا، محمد کریم. آشنایی با معماری اسلامی ایران : ساختمانهای درون شهری و برونشهری.، تدوین غلامحسین معماریان._ چاپ دوم._ تهران : انتشارات دانشگاه علم و صنعت. ۱۳۷۴٫

این کتاب از ۱۵ بخش و ۳۹۰ صفحه تشکیل شده است. بخش دهم این کتاب به مبحث باغ اختصاص دارد و از صفحه ۲۸۵ تا ۳۱۴ بطور جامع و کلی مطالبی ذکر گردیده است.

۲۰٫ پیرنیا، محمدکریم. تحقیق در معماری گذشته ایران.، تدوین غلامحسین معماریان._ چاپ اول._ تهران : انتشارات دانشگاه علم و صنعت، ۱۳۷۸٫

این کتاب از ۵ بخش و ۱۲۰ صفحه تشکیل شده است و مقداری از زندگینامه استاد پیرنیا و تعدادی از مقالات و سخنرانی های او در آن چاپ شده است. در دو صفحه ۷۴ و ۷۵ و پیرو توضیح کتاب ویلبر، توضیحات و سوالات مفهومی خوبی را درباره باغ ایرانی مطرح می نماید.

“دانلود فایل های پیوست مطلب”

—————————————————————————————–

Icon of كتابشناسي باغ ايراني - قسمت اول كتابشناسي باغ ايراني – قسمت اول (81.1 KB)

 &nbsp  &nbsp &nbspتعداد دانلود: 15

 &nbsp  &nbsp &nbspزمان آخرین دانلود: دوشنبه, ۸ آبان ۱۳۹۶

——————————————————————————————

دیدگاه (1)

ارسال یک دیدگاه

| ترجمه شده توسط وبسایت هیــگز | ذره ی خدا

بازگشت به بالا