بامهای زنده – قسمت اول Reviewed by Momizat on . «بام سبز»، بامی است که مقدار یا تمامی آن با پوشش گیاهی و خاک یا با محیط کشت روینده، پوشانده می شود. لفظ بام سبز همچنین می تواند برای بامهایی که مفاهیم «معماری س «بام سبز»، بامی است که مقدار یا تمامی آن با پوشش گیاهی و خاک یا با محیط کشت روینده، پوشانده می شود. لفظ بام سبز همچنین می تواند برای بامهایی که مفاهیم «معماری س Rating:

بامهای زنده – قسمت اول

 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

نویسنده: فرنوش دباغیان

«بام سبز»، بامی است که مقدار یا تمامی آن با پوشش گیاهی و خاک یا با محیط کشت روینده، پوشانده می شود. لفظ بام سبز همچنین می تواند برای بامهایی که مفاهیم «معماری سبز» را مد نظر قرار می دهند، نظیر پانلهای خورشیدی و یا صفحات فتوولتائیک نیزبکار رود.
بام های سبز، پوشش های گیاهی پشت بامی هستند که در آنها گیاهان، جای مصالحی از قبیل موزاییک و کاشی را می گیرند. در طول دهه های اخیر، در بخش هایی از اروپا، تا حدی رایج استفاده بیشتر از پشت بام های سبز می تواند از شدت بعضی از مشکلات شهرهای مدرن بکاهد. آنها اتلاف باران حاصل از توفان ها را کاهش می دهند، آب باران را از آلاینده ها تصفیه می کنند و مصرف انرژی را کاهش می دهند. ساختمان هایی که دارای پشت بام های سبز هستند، در مقایسه با ساختمان های دارای پشت بام های معمولی، در زمستان به گرمای کمتری نیاز داشته و در تابستان محتاج سرمای کمتری هستند. این ساختمان ها در تعداد انبوه، قابلیت کاهش دادن اثر «جزیره حرارتی شهری» کل شهرها را دارا هستند.
0125 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details
سیستم هایی که برای ساخت بام سبز طراحی شده اند سبک وزن ، نیازمند رسیدگی کمتر ، بادوام و جالب هستند . ابتدا لایه عایق رطوبتی بر روی پشت بام نصب می شود ؛ سپس زهکشی مناسب انجام شده تا آب اضافی از پشت بام سرازیر شود . یک محیط رشد کاملاً مناسب برای موفقیت بام سبز ضروری است . این محیط بر خلاف خاک زراعی طبیعی که معمولا در منظره سازی شیب دار به کار می رود ، کاملا متناسب با محیط طراحی شده و به هنگام خیس شدن خیلی سنگین نمی شود . در نهایت گیاهان کاشته می شوند . پوشش های گیاهی مقابل در برابر سرما و گرما مورد استفاده قرار می گیرند تا انبوهی از گیاهانی را تولید کنند که شبیه اکوسیستم های طبیعی محلی و چمنزارهای ساحلی به نظر رسند . گیاهانی که برای این منظور استفاده می شوند معمولا گیاهانی گوشتی ، گیاهان چند ساله علفی ، گلها ، علف های وحشی و خزه می باشند .

۱-۱ تاثیر بام های سبز در اقتصاد جامعه
بام های سبز تاثیرات زیادی در اقتصاد جامعه دارند که اهم آنها عبارت اند از:
– لایه عایق رطوبتی نصب شده در روی بام از صدمات ناشی از اشعه ماورای بنفش و صدمات شیمیایی جلوگیری کرده و در برابر امواج گرما به عنوان عایق عمل می کند. این ویژگی بام های سبز طول عمر عایق رطوبتی را تا دو برابر افزایش داده و باعث صرفه جویی در هزینه ها می شود .
– عایق بندی بام های سبز نیاز به انرژی را برای گرم و سرد کردن ساختمان به طور چشم گیری کاهش می دهد و همچنین باعث کاهش آلودگی صوتی می شود .
– جاذبه زیبایی شناختی و زیبایی طبیعی بام های سبز ارزش ساختمان را در نزد بسیاری از استفاده کنندگان و مطابق با هر سلیقه برای کاربردهای تجاری ، سازمانی و مسکونی بالا می برند .
0230 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

۱-۲ تاریخچه کاربرد بامهای سبز
توسعه فضای سبز عمودی از مهم‌ترین دستاوردهای شهرسازی برای کاهش آلودگی و دمای هوا در شهرهای بزرگ است. خانه‌های اروپایی با استفاده از بام‌های گلکاری شده سالانه حدود ۱۰۰‌میلیون دلار در مصرف انرژی صرفه‌جویی می‌کنند.
در کشورهای اروپایی بسیاری از شهروندان به طور تجربی دریافته اند که گلکاری در بام خانه‌هایشان موجب کاهش حرارت و دما به ویژه در تابستان می‌شود. در طول این فصل درجه حرارت سقف خانه‌های اروپایی اغلب تا ۱۴۰درجه فارنهایت افزایش می‌یابد، اما استفاده از فضای سبز عمودی روی بام‌ها این میزان گرما ذرات معلق در هوا را به گردش در می‌آورد. بررسی‌ها نشان می‌دهد سقف خانه‌های که گلکاری شده‌اند بیشتر از ۷۷ درجه فارنهایت گرما جذب نمی‌کنند و به همین دلیل در کاهش آلودگی هوا و میزان مصرف انرژی موثرند.کارشناسان معتقدند چنانچه سقف تمام خانه‌ها گلکاری شوند درجه حرارت کل شهر کاهش خواهد یافت. همچنین آنها می‌گویند اگر سقف خانه‌های یک طبقه گلکاری شوند از هزینه خنک کردن آنها بین ۲۰ تا ۳۰‌درصد کاسته می‌شود.
تکنولوژی باستانی اینگونه سقفها به هزاران سال قبل بر میگردد: باغهای معلق بابل و خانه وایکینگها.

0329 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details
راست : خانه وایکینگها – چپ : باغهای معلق بابل

اما بامهای سبز مدرن که از سیستم لایه های پیش ساخته تشکیل می شوند، بالنسبه پدیده ای نو می باشند. طرح ایجاد بام‌های سبز نخستین بار در آمریکا و کانادا مطرح شد. اما این طرح دردهه ۱۹۶۰ در آلمان، فرانسه، اتریش، نروژ ،سوئیس و سایر کشورهای اروپای بیشتر معمول است. بر اساس برآوردهای موجود، امروزه حدود ۱۰ درصد از کل بامهای آلمان، بام سبز می باشند. ایلات متحده نیز بامهای سبز قابل توجهی دارد، اما تعداد آنها به اندازه اروپا نیست. در شمال آمریکا و در شهرهای مثل تورنتو و شیکاگو طرح‌های ایجاد بام‌های سبز بر ساختمان‌های چند طبقه به اجرا در آمده است.

۱- ۳ مزایای بامهای سبز
۱) کاهش سرازیر شدن سیلاب
۲) تمیز نگه داشتن هوا و جلوگیری از انتشار ذرات معلق در هوا
۳) کاهش تاثیر جزیره حرارتی شهرها از طریق سرد کردن بخار هوای محیط . کاهش بار گرمایش از طریق: (افزودن توده و لایه عایق حرارتی) و سرمایش بنا (از طریق سرمایش تبخیری) – بویژه اگر بصورت شیشه ای بوده و بعنوان گلخانه و یا سیستم گرمایش غیرفعال خورشیدی عمل نماید.
0421 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

۴) فراهم آوردن محیط آرام برای پرندگان و جانوران
۵) بهبود کارآیی انرژی ساختمان ها
۶) فراهم آوردن امکانات برای کشاورزی شهری و گیاهان دارویی
۷)تامین فضایی سازگار و مطبوع برای کاربران ساختمان – به دلیل قراردادن حیاط و پاسیو
۸) امکان پرورش میوه جات، سبزیجات و گلها
۹) افزایش محدوده زندگی (بامهای سبز می توانند بعنوان فضای تفریح، استراحت مورد استفاده قرارگیرند.)
۱۰) تصفیه هوا و کاهش CO2 هوا
۱۱) کاهش و تعدیل شدت صداهایی که تا db18 وارد ساختمان می شود و از آن خارج می شود به میزان db3 یا بیشتر
۱۲) بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا
۱۳) بالا بردن طول عمر غشای بام (دو یا سه بار بیشتر) با محافظت از آن در برابر اشعات UV مضر و صدمات آب و هوایی
۱۴) افزایش ارزش ملک

۱-۴ معایب بامهای سبز
برخی پیامدهای منفی استفاده از بامهای سبز به شرح زیر است:
۱) نیاز به تقویت سازه بامهای موجود برای استقرار بام سبز و وجود این حقیقت که اغلب این بامها برای حضور انسان طراحی نمی شوند.
۲) در برخی موارد، تطبیق طراحی این بامها با شرایط اقلیمی منطقه کاری دشوار است.
۳) بامهای سبز همچنین نیازمند معیارهای سازه ای قابل قبول می باشند. بسیاری از بامهای موجود، بدلیل بار وزن ملزومات خاک و گیاهان برای دارابودن بام سبز مناسب نیستند. (در این بین یک دال بتنی در تبدیل به بام سبز بسیار کاراتر از دالهای چوبی یا فلزی است).
۴) معایبی که به مرور زمان ایجاد می شود:
• نشست
• ته نشینی ذرات ریز دانه و خاک نرم
• ایجاد مشکل در زهکشی
• سخت شدن پوسته سطحی خاک
• ایجاد حوضچه
• آسیب دیدن لایه صافی
• رخنه و نفوذ ریشه
• ضخیم و سنگین شدن سقف
0520 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

۱-۵ انواع بام های سبـز
بامهای سبز، می توانند در انواع «متمرکز و فشرده»، «نیمه متمرکز» و «گسترده یا وسیع»، بسته به عمق متوسط کشت و میزان تاسیسات مورد نیاز طبقه بندی شوند. بامهای سنتی سبز که نیازمند عمق متعارفی از خاک برای رشد گیاهان حجیم و چمن معمولی هستند، به عنوان بام های سبز متمرکز مطرحند. این نوع بامها نیازمند آبیاری، کوددهی و سایر مراقبتها هستند.
0613 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details
در مقابل، بامهای سبز وسیع یا گسترده، به عنوان سیستم های خودنگهدار در نظر گرفته شده و به حداقل تاسیسات نگهداری، شاید تنها یکبار در سال هرس یا کوددهی برای افزایش رشد گیاهان، نیاز دارند. این نوع از بامهای سبز می توانند در لایه بسیار نازکی از «خاک» (اغلب از کودهای آلی با فرمول ویژه استفاده می شود)، قرار گیرند.
بدین ترتیب است که بام های متمرکز، محیط کشت ژرف و عمیقی دارند و در دسترس هستند (می توانند به عنوان یک فضای باز در نظر گرفته شوند). مثالی از یک بام سبز متمرکز، بام مرکز Manulife است که در بالای یک پارکینگ قرار گرفته است. بام سبز ۲۵ ساله ای که در جای مناسبی با درختان بالغ و تنومندش، مستقر شده است. در مقابل، بام سبز گسترده، محیط کشت سطحی و کم عمقی دارد و معمولاً قسمتی از یک سیستم بامی و قسمتی از ساختار ساختمان سبز است. یک بام سبز گسترده به طور کلی در دسترس و مورد استفاده کارکردی نیست.
0713 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details 0810 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details
طبقه بندی دیگر در خصوص بامهای مسطح و شیبدار است. بامهای سبز شیبدار، مشخصه برجسته بسیاری از ساختمانهای اسکاندیناویایی هستند که نیازمند طراحی ساده تری در قیاس با بام های تخت هستند.
بنابراین باغ بام ها را بر اساس سیستم اجرایی به دو دسته اصلی تقسیم می کنند:
الف- سیستم متمرکز Intensive
ب- سیستم گسترده Extensive

الف- سیستم متمرکز Intensive (roof garden)
– این سیستم به نام مقطع عمیق یا باغ بام نیز شناخته می شود.
– عمق کشت از ۲۰ cm برای بوته ها تا ۱m برای درختان کوتاه
– برروی سقفهای کمتر از ۳ درصد شیب
– این نوع از بام سبز شامل انواع مختلفی از گیاهان می باشد و مشابه یک پارک طراحی می شود.
– برخی از بامهای سبز دارای درختان بزرگ و آبنماهایی می باشند که این موضوع خود احتیاج به تقویت اساسی سازه دارد.
– این سیستم اغلب نیازهای سازه ای جدیدی را برای بام الزامی می کند، به ویژه برای بام هایی که دسترسی عمومی نیز داشته باشد.
– برای سیستم متمرکز واژه Roof Garden یا باغ بام استفاده می شود.
096 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

ب – سیستم گسترده Extensive (green roof)
– این سیستم به نام مقطع کم ارتفاع یا اجرا با ضخامت کم نیز شناخته می شود.
– این نوع بام سبز فقط شامل یک یا دو نوع گیاه و محیط کاشت کم عمق می باشد.
– معمولا این سیستم برای زمانیکه حداقل بار وزن مدنظر باشد به کار گرفته می شود.
– به طور اخص، فقط پرسنل نگهداری و تعمیر به این نوع بام دسترسی دارند.
– این نوع بام مثل چمنهای نروژی، بر روی بامهای مسطح و شیبدار احداث می شود.
– در این سیستم معمولا گیاهان به عمق ۴۰ تا ۱۰۰ میلی متر استفاده می شوند.
– حدود بار نهایی بام تقریباً بین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم بر متر مربع در حالت اشباء می باشد.
– در مورد بام های شیب دار در اغلب مکان ها ۱۰ تا ۲۰ % شیب توصیه می شود. در شیب حداکثر ۳۰% نیاز به استفاده از زهوار و ابزارهای ضد فرسایش وجود دارد.
– برای سیستم گسترده واژه Green Roof یا بام سبز استفاده می شود.

۱-۶ مقایسه مزایا و معایب سیستم متمرکز و سیستم گسترده:

107 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details 115 بامهای زنده   قسمت اول landscape elements and details

۱-۷ عوامل تاثیر گذار درطراحی
عواملی که در طراحی سبب انتخاب نوع خاصی از بام های زنده می گردد شامل :
• انواع بامهای سبز : پوششهای گیاهی مسطح Extensive و پوششهای عمیق Intensive
• انواع بامهای : معکوس ، گرم و سرد
• میزان بارندگی، شیب و زهکشی
• شکل نهایی ، موقعیت ،ارتفاع ، محیط پیرامون ، تابش مستقیم، نقاط سایه دار و …
• بادهای شدید
• سیستم آبیاری
• ضریب امنیت آتش سوزی
• میزان نفوذ پذیری
• ظرفیت باربری

ارسال یک دیدگاه

| ترجمه شده توسط وبسایت هیــگز | ذره ی خدا

بازگشت به بالا